Каз | Рус

Іздеу  
  

 
           
             ҚР Президентінің Жолдауы басым
           бағыттарының орындалуы туралы

 

 

 

Бастауыш   / Ғылыми және ғылыми-педагогикалық кадрларды аттестаттау   / Ғылыми дәрежелер беру ережелері 
Ғылыми дәрежелер беру ережелері

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым Министрінің  2003 жылғы 10 қаңтардағы, N16 бұйрығымен бекітілген. ҚР БҒМ 2004 жылғы 1 наурыздағы N159, 2004 жылғы 9 маусымдағы N535, 2005 жылғы 12 сәуірдегі N234, 2007 жылғы 17 қазандағы N485 бұйрықтарына сәйкес өзгертулер мен толықтырулар енгізілген. 

 

 

 

Ғылыми дәрежелер беру ережелері

 

1. Жалпы қағидалар

1. Осы Ережелер ғылыми және ғылыми-педагогикалық кадрлардың біліктілігін бағалаудың құқықтық негіздерін және ғылым докторы мен ғылым кандидаты ғылыми дәрежесін алу үшін ұсынылған диссертациялар жауап беруге тиісті өлшемдерді анықтайды.
2. Ғылымның әр саласы бойынша ғылыми дәрежелер беру жөніндегі біртұтас мемлекеттік саясатты мемлекеттік аттестаттау органы – Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің Білім және ғылым саласындағы қадағалау жєне аттестаттау комитеті (бұдан әрі – Комитет) қамтамасыз етеді.
3. Ғылыми қызметкерлердің біліктілігін бағалауды және олардың ғылыми дәреже алу үшін ұсынған диссертацияларының белгіленген өлшемдерге сәйкестігін анықтауды диссертациялық кеңестер мен Комитет жүзеге асырады.
Комитет ғылыми дәрежелер беру жөнінде түпкілікті шешім қабылдағанға дейін ізденушілердің диссертациялары мен аттестациялық істері сараптау кеңестерінде, Комитет Алқасында, Төралқасында сараптаудан өтіп, тиісті қорытынды немесе шешім қабылданады.
Диссертациялық кеңес туралы Ереже Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігімен бекітіледі. Комитеттің Төралқасы, Алқасы, сараптау кеңесі туралы ережелер Комитетпен бекітіледі.
4. Ғылым докторы ғылыми дәрежесін ғылым кандидаты ғылыми дәрежесі бар ізденушінің көпшілік алдында диссертация қорғауы нәтижесі бойынша қабылданған диссертациялық кеңес өтінішінің, Комитеттің тиісті сараптау кеңесінің қорытындысы және Комитеттің Төралқасы шешімінің негізінде Комитет береді.
Ғылым кандидаты ғылыми дәрежесі жоғары кәсіптік білімі бар маман біліктілігі немесе магистр академиялық дәрежесі бар ізденушінің көпшілік алдында дисертация қорғауының нәтижесі бойынша Комитеттің тиісті сараптау кеңесінің қорытындысы және Комитеттің Алқасы немесе Төралқасы шешімінің негізінде Комитетпен беріледі. Бакалавр академиялық дәрежесі бар тұлғалар кандидаттық диссертация қорғауға жіберілмейді.
Ғылым  докторы және ғылым кандидаты ғылыми дәрежелері Қазақстан Республикасы Білім және ғылым Министрінің 2001 жылғы 16 наурыздағы      № 174 бұйрығымен бекітілген Ғылыми қызметкерлер мамандықтарының номенклатурасына сәйкес нақты ғылым саласы бойынша беріледі.
5. Ғылыми кадрларды аттестаттау жүйесі органдарының жұмысына қатысқан Қазақстан Республикасының азаматтарында (диссертациялық кеңестердің, сараптау кеңестерінің, Комитет Алқасының, Төралқасының мүшелері) Қазақстан Республикасының ғылым докторы  немесе ғылым кандидаты ғылыми дәрежесі болуы керек.
6. Осы Ережелерде қаралмаған, ерекше жағдайларды ескеруді талап ететін мәселелерді өз құзырының шегінде, олардың Комитет Төралқасында қаралуын ескере отырып Комитет шешеді.
Осы Ережелермен реттелмеген, оның ішінде ғылыми дәрежелерден айыру (қалпына келтіру) мәселелері жөніндегі даулар  Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңдарында қарастырылған тәртіппен шешіледі.
7. Ғылыми дәрежелер беру жөніндегі түпкілікті шешімді мемлекет атынан Комитет қабылдайды.

 

2. Диссертацияларға және ізденушілерге қойылатын талаптар

8. Ғылым докторы ғылыми дәрежесін алу үшін орындалған диссертация ізденуші тиісті ғылым саласының нақты мамандығы бойынша өз бетінше (оның ішінде ғылыми кеңесші болғанда) дайындаған қолжазба түріндегі білікті ғылыми жұмыс болуы және төмендегі талаптардың біріне жауап беруі қажет:
- ірі ғылыми мәселені шешетін жаңа ғылыми негізделген нәтижелердің болуы;
- пайдаланылуы ірі қолданбалы мәселені шешуді қаматамасыз ететін жаңа ғылыми негізделген нәтижелердің болуы;
- жиынтығы нақты ғылыми бағыттардың дамуындағы ірі жетістік болып табылатын жаңа ғылыми негізделген теориялық және (немесе) эксперименттік нәтижелердің болуы.
9. Ғылым кандидаты ғылыми дәрежесін алу үшін орындалған диссертация ізденуші тиісті ғылым саласының нақты мамандығы бойынша өз бетінше немесе ғылым докторының (ғылым кандидатының) ғылыми жетекшілігімен дайындаған қолжазба түріндегі білікті ғылыми жұмыс болуы және төмендегі талаптардың біріне жауап беруі қажет:
- маңызды ғылыми мәселені шешетін жаңа ғылыми негізделген нәтижелердің болуы;
- пайдаланылуы маңызды қолданбалы мәселені шешуді қаматамасыз ететін жаңа ғылыми негізделген нәтижелердің болуы;
- жиынтығы нақты ғылыми бағыттардың дамуы үшін маңызды мәнге ие жаңа ғылыми негізделген теориялық және (немесе) эксперименттік нәтижелердің болуы.
10. Диссертация ізденушінің өзі жазған, автордың көпшілік алдында қорғауға ұсынатын жаңа ғылыми нәтижелері мен қағидаларының жиынтығынан тұратын, ішкі бірлігі сақталған және автордың ғылымға қосқан жеке үлесін танытатын жұмыс болуы керек. Автор ұсынған жаңа шешімдер қатаң түрде дәлелденіп, бұрыннан белгілі шешімдермен салыстырғанда сыни тұрғыдан бағалануы тиіс.
Қолданбалы мәні бар  диссертацияда авторлық куәліктермен, патенттермен және басқа ресми құжаттармен расталған автордың қол жеткізген ғылыми нәтижелерінің практикада қолданылуы туралы мәліметтер келтірілуі, ал теориялық мәнге ие диссертацияда оның ғылыми нәтижелерін пайдалану жайында ұсыныстар болуы керек.
Диссертация мемлекеттік немесе орыс тілінде жазылады.
Диссертацияның ресімделуі Комитет белгілеген талаптарға сәйкес болуы қажет.
11. Диссертацияның негізгі мазмұны ғылыми, ғылыми-сараптау және ғылыми-практикалық журналдарда, жинақтар мен басылымдарда жариялануы тиіс. Автор жариялаған жұмыстардағы диссертация материалдарының баяндалу толықтығын диссертациялық кеңес анықтайды, ол бұл ретте төмендегі көрсеткіштерді басшылыққа алуы тиіс:
1) кандидаттық диссертацияның негізгі ғылыми нәтижелері тізбесін Комитет бекітетін басылымдардағы кем дегенде 3 мақалада және  ғылыми конференциялар материалдарындағы 3 жұмыста (баяндамалар, баяндамалардың тезистері) жариялануы керек;
2) докторлық диссертацияның негізгі нәтижелері кемінде 30 ғылыми еңбекте, оның ішінде 10 жеке, 3 шет елдік ғылыми басылымдарда және 10 Комитет бекіткен Тізбедегі басылымдарда (кемінде бес түрлі тақырыптағы) жариялануы тиіс. Диссертацияның негізгі нәтижелерін жариялауға арналған ғылыми басылымдардың тізбесіне енгізуге арналған басылымдарға қойылатын талаптарды Комитет белгілейді.
12. Диссертация жазу үстінде ізденуші материалдарын немесе жекелеген нәтижелерін пайдаланған авторлар мен дерек көздеріне сілтеме жасауға міндетті.
Ізденуші диссертациясында өзге авторлармен ұжымдық бірлікте жазылған ғылыми еңбектердегі ойлар мен ізденістерді пайдаланған жағдайда оны дисертациясында атап өтуге міндетті.
Сондай-ақ, аталған сілтемелер ізденушінің авторластармен бірлесіп, сондай-ақ жеке-дара орындаған ғылыми жұмыстарына қатысты да жасалуы тиіс.
Ізденуші авторы мен алынған дерек көзін көрсетпей бөтен материалды пайдаланған жағдайда диссертация талқылануының қай кезеңінде екеніне қарамастан, қайта қорғау және апелляция беру құқығынсыз, қараудан алынып тасталады.
13. Диссертациясын диссертациялық кеңеске ұсынғанға дейін ғылым кандидаты ғылыми дәрежесін ізденуші ғылым тарихы мен философиясы (салалары бойынша), қазақ тілі, шет тілі, арнаулы пән (мамандығы) бойынша кандидаттық емтихандарды тапсыруы тиіс.
Ғылыми дәрежелер ізденушілерін аралық аттестаттаудан өткізу тәртібін Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі белгілейді.
Орындайтын диссертациясының бағытына сай келмейтін жоғары кәсіптік білімі бар ізденуші тиісті ғылым саласының (немесе мамандықтар тобының) негізгі мазмұнын қамтитын жалпы курс бойынша қосымша кандидаттық емтихан тапсыруы керек.
Жалпығылыми пәндер, жалпы курс бойынша кандидаттық емтихандар бағдарламаларын және арнаулы пәндер бойынша кандидаттық емтихандардың типтік бағдарламаларын Комитет бекітеді.
Кандидаттық емтихандардың бағалары он жыл бойына жарамды болып есептеледі.
Орындайтын диссертациясының бейініне сәйкес келмейтін ғылым саласы бойынша (мамандықтар тобын ескере отырып) ғылым кандидаты ғылыми дәрежесі бар ғылым докторы ғылыми дәрежесінің ізденушісі диссертациясының мамандығы бойынша кандидаттық емтихан тапсыруы тиіс, ал орындайтын докторлық диссертациясының бейініне сай келмейтін кәсіптік жоғары білімі бар ізденуші, сондай-ақ, тиісті ғылым саласының жалпы курсы бойынша кандидаттық емтихан тапсырады.
14. Медицина ғылымдары бойынша диссертация қорғауға  жоғары медициналық білімі бар маман біліктілігі немесе медицина магистры академиялық дәрежесі бар тұлғалар, мал дәрігерлігі ғылымдары бойынша  - жоғары мал дәрігерлік білімі бар маман біліктілігі немесе мал дәрігерлігі магистры академиялық дәрежесі бар тұлғалар жіберіледі.

 

3. Диссертацияларды қорғауға ұсыну және қорғау

 

 

15. Диссертация орындалған немесе ізденуші бекітілген ұйым диссертацияны алдын ала сараптаудан өткізіп, автордың диссертацияда баяндалған ғылыми нәтижелерін алудағы нақты жеке өзінің қатысын, жүргізілген зерттеу нәтижелерінің негізділігінің дәрежесін, олардың жаңалығы мен практикалық маңыздылығын, төлқұжатына диссертация сәйкес келетін мамандық атауын, диссертация материалдарының ізденушінің жарияланған еңбектерінде толық қамтылуын айқындайтын қорытынды береді.
Егер диссертациялық зерттеулер екі немесе одан да көп ұйымда орындалған болса, онда олардың әрқайсысында немесе бірлескен мәжілісінде алдын ала талқылау өткізіліп, тиісті қорытындылар диссертациялық кеңеске берілуі қажет.
Қорытынды ізденушіге диссертация алдын ала сараптауға ұсынылған күннен кандидаттық диссертация үшін екі ай, докторлық диссертация үшін үш ай мерзімнен кешіктірілмей берілуі керек.
Ізденуші диссертациясын Комитет шешімімен құрылған кез келген диссертациялық кеңеске қорғауға ұсынуға құқылы. Бұл ретте диссертацияның орындалған мамандығы диссертациялық кеңес бекітілген мамандыққа сәйкес болуы керек.
Диссертация орындалған немесе ізденуші бекітілген ұйымда алдын ала диссертацияны сараптамадан өткізу тєртібін Комитет белгілейді.
16. Диссертациялық кеңес диссертацияларды алдын ала қарауға және содан кейін қорғауға құжаттары Комитет бекіткен тізбе бойынша түгел болғанда қабылдайды.
Диссертацияны алдын ала қарау рәсімі Диссертациялық кеңес туралы ережемен белгіленеді.
17. Диссертациялық кеңестер осы кеңес жұмыс істейтін ұйымдар басшыларының (басшылар орынбасарларының) диссертацияларын қарауға қабылдауға құқықтары жоқ.
18. Диссертация мамандықтар тоғысында орындалып, ал докторлық диссертацияларды қорғау жөніндегі кеңеске олардың тек біреуі бойынша диссертацияларды қорғауға қабылдауға құқық берілген жағдайда, Комитет келісімімен бір жолғы қорғау өткізілуі мүмкін.
Сондай-ақ, бір жолғы қорғау жеткілікті негіз болған жағдайда докторлық диссертацияларды қорғау жөніндегі кеңесте бар мамандыққа жақын, бірақ өзге кеңестерде жоқ бір мамандық бойынша Комитет келісімімен өткізілуі мүмкін.
Диссертацияларды бір жолғы қорғау докторлық диссертацияларды қабылдау құқығына ие кеңестерде  ғана өткізіле алады.
Бір жолғы қорғау өткізу үшін кеңеске қосымша мүшелер енгізу тәртібі Диссертациялық кеңес туралы ережемен белгіленеді.
19. Диссертациялық кеңес ізденуші барлық қажетті құжаттарды тапсырған күннен кейін кандидаттық диссертация үшін екі ай және докторлық диссертация үшін үш айдан кешіктірмей диссертацияны қорғауға қабылдайды немесе сол мерзімде Комитетке және ізденушіге диссертацияны қабылдаудан бас тарту туралы дәлелді қорытынды береді.
Диссертацияны қорғауға қабылдаудан бас тарту мәселесі бойынша диссертациялық кеңеске немесе Комитетке түскен апелляциялар белгіленген тәртіпте қаралады.
20. Кеңес рұқсатымен диссертациялар бойынша докторлық диссертация үшін екі баспа табаққа және кандидаттық диссертация үшін бір баспа табаққа дейінгі көлемде диссертация жазылған тілде қолжазба құқығында диссертациялардың авторефераты басылуы тиіс. Гуманитарлық ғылымдар саласындағы докторлық және кандидаттық диссертациялар бойынша автореферат көлемі тиісінше 2,5 және 1,5 баспа табаққа дейін көбейтілуі мүмкін. Авторефераттың ресімделуі Комитет белгілеген талаптарға сәйкес болуы керек.
Авторефератта диссертацияның негізгі ойлары, нәтижелері мен қорытындылары баяндалып, жүргізілген зерттеуге автордың қосқан үлесі, жаңалық дәрежесі мен зерттеу нәтижелерінің практикалық құндылығы көрсетілуі тиіс. Диссертацияның авторефераты диссертациялық кеңес рұқсатымен, кем дегенде 70 данамен басылады.
Автореферат диссертациялық кеңес мүшелеріне және мүдделі ұйымдарға диссертация қорғаудан бір ай бұрын таратылады. Автореферат жіберілуге тиісті адресаттар тізімін диссертацияны қорғауға қабылдап алған диссертациялық кеңес анықтайды. Бұл тізімге диссертация саласы бойынша жұмыс істейтін өзге диссертациялық кеңестер, Қазақстан Республикасының ірі және арнаулы кітапханалары, мүдделі ұйымдар мен тиісті ғылым саласының жетекші ғалымдары, сондай-ақ тиісті диссертациялық зерттеулер жүргізілген ұйымдар енгізіледі.
Авторефераттар міндетті түрде жіберілетін ұйымдардың тізімін Комитет белгілейді.Авторефераттарды жіберуді диссертациялық кеңестердің ғалым хатшылары қамтамасыз етеді және жіберілгендігі туралы мәліметтердің растығына дербес жауап береді.
21. Диссертациялық кеңес диссертацияны қорғауға қабылдағаннан кейін және кеңес авторефератты басуға рұқсат бергеннен кейін диссертация мен авторефераттың мәтініне түзетулер енгізуге жол берілмейді.
Қорғауға қабылданған диссертацияның бір данасы мен авторефераттың екі данасын ізденуші қорғауға ең кемі бір ай қалғанға дейін диссертациялық кеңес құрылған ұйымның кітапханасына (біріккен кеңесте қорғаған жағдайда құрылтайшы-ұйымның әрқайсысының кітапханасына авторефераттың екі данасын) тапсырады, онда ол Комитет кеңес шешімін бекіткенге дейін қолжазба құқығында сақталады.
22. Диссертациялық кеңестер диссертация бойынша тиісті мамандық пен ғылым саласын өздерінің келісімін берген білікті ғалымдардың ішінен ресми оппоненттер тағайындайды, бұл ретте олардың тек біреуі ғана осы диссертациялық кеңестің мүшесі бола алады.
Докторлық диссертация бойынша тиісті мамандық пен ғылым саласы бойынша ғылым докторы дәрежесі бар үш ресми оппонент тағайындалады.
Кандидаттық диссертация бойынша тиісті мамандық пен  ғылым саласы бойынша біреуі ғылым докторы, ал екіншісі ғылым докторы немесе кандидаты болып келетін екі ресми оппонент тағайындалады. Ресми оппоненттерді диссертациялық кеңес белгілей алмаған жағдайда, оларды Комитет тағайындайды.
23. Комитет Төралқасының, сараптау кеңестерінің мүшелері мен Комитет, Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі аппаратының қызметкерлері, диссертацияны қорғауға қабылдаған диссертациялық кеңестердің төрағалары, төраға орынбасарлары мен ғалым хатшылары, ізденушінің ғылыми жетекшілері (кеңесшілері), диссертация тақырыбы бойынша жарияланған еңбектерінің телавторлары, сондай-ақ диссертациялық жұмыс дайындалған немесе ізденуші қызмет ететін жоғары оқу орындары мен ғылыми ұйымдардың басшылары, сонымен қатар ізденуші тапсырыс беруші немесе орындаушы (бірге орындаушы) болып табылатын ғылыми-зерттеу жұмыстары жүргізіліп жатқан кафедралардың, лабораториялардың, секторлардың, бөлімдердің қызметкерлері ресми оппонент бола алмайды. Ресми оппоненттер әр түрлі ұйымдардың қызметкерлері болуы керек және жетекші ұйымның қызметкерлері болмауы тиіс.
24. Ресми оппонент диссертация мен оның тақырыбы бойынша жарияланған еңбектерді зерделеу нәтижесінде диссертациялық кеңеске таңдалған тақырыптың өзектілігі, диссертацияда тұжырымдалған ғылыми ережелердің, қорытындылар мен ұсыныстардың негізделу дәрежесі, олардың жаңалығы бағаланған жазбаша пікірін ұсынады, сондай-ақ диссертацияның осы Ережелердің талаптарына сәйкестілігі туралы қорытынды береді.
Ресми оппоненттер пікірлерінің көшірмесі ізденушіге диссертациясын қорғағанға дейінгі кем дегенде 10 күн бұрын беріледі.
Диссертациялық кеңес ресми оппоненттің пікірлері көрсетілген талаптарға сай келмеген жағдайда, қайта өңдеу үшін оны қайтарып беруге, болмаса диссертация қорғалатын күннен кем дегенде 10 күн бұрын Комитетті хабардар ете отырып, ресми оппонентті ауыстыруға құқылы.
25. Диссертациялық кеңестер тиісті ғылым немесе қорғалатын диссертацияның мамандығы бойынша кемінде екі ғылым докторы жұмыс істейтін ұйымдардан (ғылыми, ғылыми-зерттеу, ғылыми-өндірістік, өндірістік ұйымдар мен жоғары оқу орындары) диссертациялар бойынша жетекші ұйымдарды тағайындайды. Жетекші ұйым Комитет бекіткен тізбедегі ұйымдардан тағайындалады.
Жетекші ұйымның пікірінде диссертация авторының қол жеткізген нәтижелерінің ғылым мен практика үшін маңыздылығы көрсетіледі. Сонымен бірге, пікірде диссертацияның нәтижелері мен қорытындыларын пайдалану туралы нақты ұсыныстардың болуы шарт.
Жетекші ұйым пікірінің көшірмесі ізденушіге диссертация қорғалардан ең кемі 10 күн бұрын беріледі.
Диссертациялық кеңес жетекші ұйымның пікірі көрсетілген талаптарға сай келмесе, оны қайтарып беруге немесе диссертация қорғалатын күннен кем дегенде 10 күн бұрын Комитетті хабардар ете отырып,  жетекші ұйымды ауыстыруға құқылы.
26. Кеңес ізденушінің тілегі бойынша теріс пікірлер мен қорытындылардың болғанына қарамастан диссертацияны қорғауға белгілеуі тиіс.
27. Докторлық диссертация қорғау 11-тармақ талаптарына сәйкес диссертацияның негізгі ғылыми нәтижелері баяндалған ізденушінің жұмыстары жарияланған соң ең кемі үш айдан, ал кандидаттық диссертация қорғау ең кемі екі айдан кейін өткізілуі мүмкін.
28. Диссертациялық кеңестің мәжілісі, егер оның жұмысына ресми оппоненттер және кеңес құрамының кемінде үштен екісі, қорғалатын докторлық диссертациясының әр мамандығы бойынша кеңес мүшелерінен кемінде үш ғылым докторы және қорғалатын кандидаттық диссертацияның әр мамандығы бойынша кемінде екі ғылым докторы міндетті түрде қатысса, құқықты болып саналады.
Диссертациялық кеңестің ғылыми дәреже беру мәселесі туралы шешімі мәжіліске қатысып отырған кеңес мүшелерінің ең кемінде үштен екісі дауыс берсе қабылданды деп есептеледі.
29. Көпшілік алдында диссертация қорғау ғылыми пікірсайыс сипатында болуға тиіс және жоғары талапшылдық, принципшілдік пен ғылыми әдеп нормаларын сақтау жағдайында өткізілуге тиіс, сонымен бірге диссертацияда баяндалған ғылыми және практикалық сипаттағы барлық нәтижелер, қорытындылар мен ұсыныстардың жаңалығы, негізділігі барынша байыпты тұрғыдан талдануы керек.
Ресми оппоненттер диссертацияны қорғауға міндетті түрде қатысуы тиіс. Ерекше жағдай ретінде, диссертация бойынша оң пікір білдірген ресми оппоненттердің тек біреуі дәлелді себептермен кеңес мәжілісіне қатыса алмаған жағдайда, докторлық диссертацияны қорғаудан өткізуге рұқсат етіледі. Мұндай жағдайда диссертациялық кеңестің мәжілісіне келе алмаған ресми оппоненттің пікірі толығымен оқылады.
Кеңес мәжілісіне оппоненттердің біреуі ғана келмей қалса да кандидаттық диссертацияны қорғаудан өткізуге тыйым салынады.
30. Диссертацияны қорғау аяқталғаннан кейін диссертациялық кеңес ғылыми дәреже беру туралы мәселе бойынша жасырын дауыс беруді өткізеді.
Есеп комиссиясының хаттамасы мәжіліске қатысқан диссертациялық кеңес мүшелерінің ашық дауыс беруімен жәй көпшілік дауыспен бекітіледі.
Диссертация қорғау жөніндегі кеңес мәжілісін өткізу рәсімі, сонымен бірге жасырын дауыс беру және есеп комиссиясының жұмыс тәртібі Диссертациялық кеңес туралы ережеде белгіленеді.
31. Ғылыми дәреже беру жөнінде дауыс беру нәтижесі оң болған жағдайда, кеңес ашық дауыс беру арқылы диссертация бойынша қорытынды қабылдайды, онда ізденушінің жеке өзі қол жеткізген ең елеулі ғылыми нәтижелері, олардың негізділігі мен жаңалығының бағасы, олардың теория және практика үшін мәні, диссертациялық зерттеудің нәтижелерін пайдалану жайындағы ұсыныстары айқындалуы қажет, сондай-ақ диссертацияның осы Ережелердің 8 немесе 9-тармақтарының қайсысы бойынша бағаланғаны көрсетілуі тиіс.
Қорытындының көшірмесі ізденушіге өзінің өтініші бойынша бір ай ішінде беріледі.
32. Диссертация қорғау нәтижелері бойынша оң шешім қабылданған жағдайда, диссертациялық кеңес диссертация қорғалғаннан кейін бір ай мерзім ішінде ізденушінің диссертациясының, аттестациялық ісінің бірінші даналарын Комитетке жібереді. Аттестациялық іс құжаттарының екінші даналары диссертациялық кеңес құрылған ұйымда он жыл бойы сақталады. Ізденушілердің аттестациялық істерінің құжаттарының тізімі мен олардың ресімделу тәртібін Комитет белгілейді.
33. Диссертациялық кеңес теріс шешім қабылдаған жағдайда ізденушіге тиісті құжаттарын қайтару және диссертация қорғау нәтижесі туралы Комитетке хабарлау тәртібі Диссертациялық кеңес туралы ережеде белгіленеді. Қорғау нәтижесінде кеңес теріс шешім қабылдаған диссертация шешім шығарылғаннан кейінгі бір жылдан соң өңделген күйде қайта қорғауға ұсынылуы мүмкін. Теріс шешімді Комитет шығарған жағдайда да дәл осылай диссертацияны қайта қорғауға ұсынуға болады. Қайта қорғауға Комитеттің рұқсаты қажет етілмейді. Қайта қорғау кезінде ресми оппоненттер мен жетекші ұйым толығымен ауыстырылуы тиіс.
34. Комитет ғылыми дәреже берілген ізденушілердің диссертацияларын авторефераттарының бір данасымен бірге белгіленген тәртіп бойынша тұрақты сақтау үшін Қазақстан Республикасы Ұлттық кітапханасына береді.

 
4. Диссертациялардың Комитетте қаралуы

 

35. Диссертациялардың ғылыми біліктілік деңгейінің осы Ережелер талаптарына сәйкестігін Комитеттің сараптау кеңестері (сарапшылар) қарайды.
Егер осы Ережелердің 31-тармағына сәйкес қабылданған диссертациялық кеңес қорытындысы жеткілікті дәлелденбеген болса, онда Комитет оны сараптау кеңесінің (сарапшының) қорытындысы негізінде жетілдіру    үшін диссертациялық кеңеске қайтара алады. Мұндай жағдайда диссертациялық кеңес мәжілісінде диссертацияны қайта қарағанда ізденушінің қатысуы міндетті емес.
Егер сараптау кеңесі (сарапшы) диссертация қорғау кезінде кеңесте диссертацияны сараптау сапасыз жүргізілгенін анықтаса, онда Комитет диссертацияны аттестациялық ісімен бірге осы Ереже талаптарына сәйкестігін анықтау мақсатында қосымша қорытынды (ұжымдық пікір) шығару үшін басқа диссертациялық кеңеске жібере алады.
Диссертациялық кеңестің қосымша қорытынды (ұжымдық пікір) беруге жіберілген диссертацияны қарау кезіндегі мәжілісін өткізудің рәсімі Диссертациялық кеңес туралы ережеде белгіленеді.
Қажетті жағдайларда Комитет сараптау кеңесінің мәжілісіне ізденушілерді, диссертация қорғау өткізілген немесе қосымша қорытынды (ұжымдық пікір) жүргізілген диссертациялық кеңестердің басшыларын, ресми оппоненттерді, ғылыми жетекшілерді (кеңесшілерді), сондай-ақ жетекші ұйымының өкілдерін шақыра алады, немесе диссертациялық кеңестің диссертацияны қорғау жөніндегі мәжілісіне өз өкілдерін жібере алады.
Ізденуші өзінің диссертациясы мен аттестациялық ісі жөніндегі сараптау кеңесінің (сарапшының) қорытындысымен Комитет шешім қабылдағанға дейінгі екі ай мерзім ішінде танысуға құқылы.
36. Ғылым докторы ғылыми дәрежесін ізденушінің диссертациясы мен аттестациялық істерін Комитетте қарау мерзімі сегіз айдан, ал ғылым кандидаты ғылыми дәрежесін ізденушінің диссертациясы мен аттестациялық істерін қарау мерзімі төрт айдан аспауы тиіс.
Диссертацияларды сараптау ұзақ уақытты қажет ететін ерекше жағдайларда сараптау мерзімін ұзарту мәселесін әрбір нақты іске байланысты Комитет шешеді.
37. Ізденушінің аттестациялық іс құжаттарына техникалық сипаттағы түзетулерді енгізу тек Комитет рұқсатымен жүзеге асырылады.
38. Диссертация қорғау рәсімі бұзылған жағдайда (оппоненттердің біреуі жоқ болғанда, оппоненттер мен жетекші ұйым дұрыс таңдалмағанда, стенограмма талқылаудың шынайы жүрісіне сәйкес келмегенде) Комитет диссертацияны қайта қорғауға жіберуге құқылы. Қайта қорғауға ұсыну Комитет шешім қабылдағаннан кейінгі 3 айдан соң өтуі мүмкін және бұл ретте қайта қорғауға әкеп соқтырған кемшіліктер міндетті түрде түзетілуі тиіс.
39. Осы Ережелердің талаптары бұзылғаны анықталған жағдайда Комитет диссертациялық кеңестердің шешімінің күшін жойып, кеңес басшылығы мен мүшелерін ауыстыруы, диссертациялық кеңестердің қызметін уақытша тоқтатуы немесе біржолата доғаруы мүмкін, сондай-ақ әр түрлі мерзімге ғылыми жетекшілік жасау және оппоненттік ету құқығынан айырып, Жетекші ұйымдар тізбесінен шығарып тастай алады.
40. Ғылыми дәреже беру жөніндегі құжаттар Комитет белгілеген тізбеге сәйкес мемлекеттік немесе орыс тілінде тапсырылады.

 
5. Дипломдарды ресімдеу және беру

41. Ғылым докторлары мен кандидаттарына белгіленген мемлекеттік үлгідегі дипломдар беріледі.
Ғылым докторы немесе кандидаты ғылыми дәрежесін беру туралы шешім оны Комитет қабылдаған күннен күшіне енеді.
42. Ғылым докторы немесе ғылым кандидаты дипломын жоғалтқан тұлғаларға жаңа реттік нөмірмен телқұжаттар берілуі мүмкін.
43. Ғылым докторы және ғылым кандидаты дипломдарын Комитет ресімдейді және береді.
Дипломдарды, олардың телқұжаттарын ресімдеу және беру тәртібін Комитет белгілейді.

 

6. Жоғары білікті кадрларды қайта аттестаттау

44. Қазақстан Республикасында тек Комитет берген ғылым докторы және кандидаты дипломдары танылады.
Өзге елдердің мемлекеттік аттестаттау органдары берген ғылым докторы немесе ғылым кандидаты ғылыми дәрежелері бар Қазақстан Республикасының азаматтарын, шетелдіктерді және азаматтығы жоқ тұлғаларды қайта аттестаттауды олар жұмыс істейтін ұйымның немесе өздерінің жеке өтінішімен бірге Комитет белгілеген тізбе бойынша құжаттарын ұсынған жағдайда Комитет жүргізеді.
45. Ғылыми дәрежесін мемлекеттік емес ұйымдар берген тұлғалар қайта аттестаттаудан өткізілмейді.
46. Қайта аттестаттауға ұсынылып, Комитеттің теріс шешімін алған диссертациялық жұмыс қайта өңделгеннен кейін, жалпы негізде Комитет белгілеген диссертациялық кеңесте қарауға қабылдануы мүмкін.

 
7. Апелляцияларды қарау

47. Ұйымдар, ізденушілер және өзге де тұлғалар шешім қабылданған күннен кейінгі екі ай мерзімнен кешікпей диссертация қорғаған кеңеске және  Комитетке ғылыми дәрежелер беру мәселелері бойынша диссертациялық кеңестердің  шешімдеріне апелляция (шешімдерге шағым) бере алады. Диссертациялық кеңес апелляцияны Диссертациялық кеңес туралы ережеде белгіленген тәртіппен екі ай мерзім ішінде қарауы тиіс.
Апелляцияны қарау жөніндегі диссертациялық кеңестің қорытындысы және өзге де материалдар кеңес мәжілісінен кейінгі 10 күн мерзім ішінде Комитетке жіберіледі.
48. Диссертациялық кеңестердің ғылыми дәрежелер беру мәселелері жөніндегі шешімдеріне берілген апелляциялар бойынша шешімді диссертациялық кеңестердің апелляцияларды қарау материалдарын және сараптау кеңестерінің қорытындыларын ескере отырып Комитет қабылдайды.
49. Комитет Төралқасының ғылыми дәрежелер беру, сондай-ақ жоғары білікті кадрларды қайта аттестаттау жөніндегі шешімдеріне шешім шыққан күннен кейінгі екі ай мерзімнен кешіктірмей Комитетке апелляция беруге болады.
Көрсетілген мерзім өткеннен кейін апелляция Комитет қарауына қабылданбайды.
Аппеляциялар Комитеттің аппеляциялық комиссиясымен қаралады. Апелляцияларды қарау рәсімі Комитет бекітетін Комитеттің апелляциялық комиссиясы туралы ережемен белгіленеді.
50. Комитеттің апелляция жөніндегі түпкілікті шешімі шағымданушыға (шағымданушыларға) хабарланады.
Комитеттің Төралқасы мен аппеляциялық комиссиясының шешіміне қайта аппеляция қабылданбайды.

  

Байланыс ақпараты:
010000, Астана қаласы, Есіл өзенінің  сол жағалауы, N35 көше, N8  үй (Министрліктер үйі)
Телефон: +7 7172 74-23-49 Факс: +7 7172 74-23-49 E-mail: mailbox@www.educontrol.kz